Checked exception và unchecked exception — bạn dùng cái nào, khi nào?

Lập luận phản đối checked exception mạnh nhất không phải “viết dài dòng” mà là nó phá tính đóng gói: thêm một lời gọi có thể ném IOException ở tầng sâu buộc bạn sửa chữ ký của mọi hàm trên đường đi, nghĩa là chi tiết cài đặt rò lên tận API công khai. Đó cũng là lý do các API dạng hàm — Stream, Optional, CompletableFuture — gần như không dùng được với lambda ném checked exception.

Nhưng lập luận bênh vực cũng có phần đúng ở biên hệ thống: khi bạn gọi ra ngoài — file, mạng, tiến trình khác — thất bại là chuyện bình thường chứ không phải bug, và bắt người gọi nhìn thấy điều đó có giá trị. Câu trả lời chín chắn là phân biệt theo lớp: biên ngoài dùng checked hoặc kiểu kết quả tường minh, còn bên trong domain thì unchecked.

Điều quan trọng hơn cả hai lựa chọn là đừng nuốt exception. catch (Exception e) { log.error(e); } rồi chạy tiếp là cách biến một lỗi rõ ràng thành dữ liệu sai âm thầm. Nếu không xử lý được thì để nó bay lên, hoặc bọc lại kèm ngữ cảnh (throw new OrderFailed("order " + id, e)) — nhớ truyền cause, vì mất stack trace gốc là mất luôn khả năng điều tra.